{"id":69,"date":"2025-06-19T09:54:25","date_gmt":"2025-06-19T06:54:25","guid":{"rendered":"https:\/\/sentisaudade.com\/?p=69"},"modified":"2025-06-19T09:54:25","modified_gmt":"2025-06-19T06:54:25","slug":"itaatsizlik-sorumlulugu-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sentisaudade.com\/?p=69","title":{"rendered":"\u0130taatsizlik Sorumlulu\u011fu \u00dczerine"},"content":{"rendered":"\n

\u201cBir demokrasinin esas olarak olarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 olan kurumlar\u0131 i\u00e7erisinde y\u00fcksek mevkileri i\u015fgal eden birilerinin ba\u011f\u0131\u015flanamayacak cehaletleri ya da bireysel \u00e7\u0131karlar\u0131 nedeniyle yasall\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 biraz ya da \u00e7ok fazla a\u015fmalar\u0131, r\u00fc\u015fvet i\u015flerine bula\u015fmalar\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7a yalan s\u00f6ylemeleri, g\u00fc\u00e7 alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeleri hatta s\u0131n\u0131rs\u0131z bir hale getirmeleri, insan haklar\u0131n\u0131 ihlal etmeleri.. vb ender rastlanan \u015feyler de\u011fildir.<\/em>\u201d der Alman Filozof Hans Saner. Hele ki ya\u015fan\u0131lan adil olmaktan \u00e7ok uzak; devletin \u201cdemokrasi\u201d k\u0131l\u0131f\u0131yla yurtta\u015flar\u0131n\u0131 korkutma ve cezaland\u0131rma ile her g\u00fcn daha a\u011f\u0131r bir bask\u0131 alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 bir sistem ise… Bu; her toplumun ba\u015f\u0131na gelebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc “”bir demokrasinin do\u011fu\u015f, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, yeniden do\u011fu\u015f, kriz ve hastal\u0131k, \u00e7\u00fcr\u00fcme ve \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k gibi evreleri oldu\u011funu <\/em>“da s\u00f6yler Hans Saner.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn bizlerin i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sistem; yukar\u0131da s\u0131ralanan k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin tamam\u0131n\u0131n ve hatta fazlas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k halidir. Peki, demokrasinin \u00e7\u0131ld\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir yerde; evinde ak\u015fam yeme\u011fi haz\u0131rlayan ya da i\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 trafikte s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalan ya da kamp\u00fcs\u00fcn \u00e7imenlerine uzanarak yar\u0131n\u0131n\u0131 planlayan s\u0131radan insanlar ne yapmal\u0131d\u0131r? Onlar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 bu tabloda sorumluluklar\u0131 nelerdir? Ortalama 5 y\u0131lda bir “sand\u0131\u011fa gidin, oyunuzu kullan\u0131n<\/em>” \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uymak ve temsili bir demokraside se\u00e7tikleri siyasileri belirlemek( o isimler de ger\u00e7ekte sistem taraf\u0131ndan belirlenir), bireyin sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli midir? Se\u00e7ilmi\u015f temsilcilerin varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131n bireyin halen evde, i\u015fte ya da okulda t\u00fcm olan biten \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmesi ve “ne yap\u0131labilir<\/em>?” diye kafa yormas\u0131 bir t\u00fcr \u201cka\u00e7\u0131kl\u0131k<\/em>\u201d g\u00f6stergesi midir? Hay\u0131r. Bu \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n en a\u011f\u0131r bedelini bizlerin \u00f6dedi\u011fini hesaba katarsak olan biten \u00fczerine kafa yorman\u0131n bir ka\u00e7\u0131kl\u0131k de\u011fil; aksine temel sorumluluk oldu\u011fu sonucuna kolayca varabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan; birey i\u00e7in vard\u0131\u011f\u0131 sonucu ne zaman ve bir\u00e7ok yollardan hangisi ile prati\u011fe d\u00f6kmesi gerekti\u011fine karar vermesi en \u00e7etrefilli olan\u0131d\u0131r. Bireyin sesi ne zaman y\u00fckselmeli, varl\u0131\u011f\u0131 ne \u015fekilde hissedilmelidir? \u00c7\u00f6km\u00fc\u015f, \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f bir sistemin i\u00e7inde olsa da birey hangi demokratik ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l y\u00f6ntemle direnebilir, bir \u015feyleri durdurabilir ya da de\u011fi\u015ftirebilir?<\/p>\n\n\n\n

Devletin ve onun g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan h\u00fck\u00fcmetin bir ya da bir\u00e7ok konuda “se\u00e7enek” olarak dayatt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7eneksizli\u011fe itaat etmemek; “itaat etmeme sorumlulu\u011fu” nu \u00fcstlenmek birey i\u00e7in demokratik bir hak olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra do\u011fru ve tamamen vicdani bir se\u00e7enek olabilir mi?<\/p>\n\n\n\n

Evet, olabilir. Ancak, yine Hans Saner; bireylerin genelde devlete ya da yasalara kar\u015f\u0131 hakl\u0131 bir nedenden de olsa sivil itaatsizlik sergilenmesini ilkesel olarak de\u011ferlendirdi\u011fini; bu sebeple de demokrasi softal\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015febildiklerini ve “itaatsizlik” eyleminin kendi g\u00f6z\u00fcnde me\u015frula\u015fmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilece\u011fini s\u00f6yler.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte tam bu a\u015famada \u201csivil itaatsizlik\u201d kavram\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu ve ne olmad\u0131\u011f\u0131; bu hakk\u0131n nerede ve \u015fekilde kullanmas\u0131 gerekti\u011fini basit\u00e7e hat\u0131rlamak gerekebilir. T\u00fcm bunlar\u0131 yazma amac\u0131m; bu hat\u0131rlatmay\u0131 \u00f6ncelikle kendime yapmak; sonras\u0131nda da hangi nedenlerden dolay\u0131 b\u00f6yle bir hat\u0131rlatmaya ihtiya\u00e7 duydu\u011fumu payla\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sivil itaatsizlik nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tan\u0131m olarak ABD\u2019li filozof John Rawls\u2019\u0131n “Adalet Teorisi<\/em>” nden yola \u00e7\u0131karsak \u201csivil itaatsizlik; yasalar\u0131n ve ya da h\u00fck\u00fcmet politikas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesini hedefleyen, kamuoyu \u00f6n\u00fcnde icra edilen (aleni), \u015fiddete dayanmayan, vicdani ancak yasal olmayan bir eylemdir.<\/em>\u201d Rawls\u2019a g\u00f6re hakl\u0131 bir sivil itaatsizlik eyleminin ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken \u00fc\u00e7 \u015fart vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Birincisi; protesto eylemi, a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ifade edilebilecek \u00e7ok ciddi haks\u0131zl\u0131klara y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r. \u0130kincisi; eylemin yap\u0131laca\u011f\u0131 amaca ili\u015fkin sonu\u00e7 getirecek yasal yollar denenmi\u015f ve t\u00fckenmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise sivil itaatsizlik eylemleri anayasal d\u00fczenin i\u015flerli\u011fini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrecek boyutlara ula\u015fmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Rawls\u2019\u0131n teorisinin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k y\u00f6nleri olsa da hemen herkesin fikir birli\u011fine vard\u0131\u011f\u0131 nokta; bir sivil itaatsizlik eylemini mesaj\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdeki yurtta\u015flar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun adalet duygusuna ve idrak yetilerine uygun temel ko\u015fullardan kaynaklanma \u015fart\u0131d\u0131r. Sivil itaatsizli\u011fin temelinde bireysel bir kat\u0131l\u0131m \u015fart olsa da ki\u015fisel inan\u00e7 ya da \u00e7\u0131karlara dayand\u0131r\u0131lmamas\u0131 ahlaki olarak gerek\u00e7elendirilir. J\u00fcrgen Habermas ise bu  protesto  \u015feklini gerek demokratik bir hukuk devletinde gerek \u201cKanun, kanundur<\/em>\u201d ya da \u201ckanun, benim<\/em>\u201d mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yerlerde var olan hukuk d\u00fczenine kar\u015f\u0131 genel bir itaatsizlik amac\u0131 g\u00fctmeden kurallardan birinin ya da birka\u00e7\u0131n\u0131n kasdi ve sembolik ve en \u00f6nemlisi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l (\u015fiddet i\u00e7ermeyen) bir bi\u00e7imde ihlalini i\u00e7ermesi \u015feklinde tan\u0131mlar.  \u0130hlali ger\u00e7ekle\u015ftiren bireyin eyleminin yasal sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 da \u00fcstlenmeye haz\u0131r olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Rawls; sivil itaatsizli\u011fin ahlaki temellerinin do\u011fru kavranmas\u0131n\u0131n demokrasinin bir denekta\u015f\u0131 oldu\u011funun da \u00f6zellikle alt\u0131n\u0131 \u00e7izer.<\/p>\n\n\n\n

\u201cVicdan apolitiktir<\/strong>\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cSivil itaatsizlik eylemi hukuki de\u011fil; etik bir eylemdir<\/em>\u201d der Hannah Arendt. Atinal\u0131 Sokrates ve Concordlu Thoreau\u2019nun \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ahlaki bir eylemdir. Kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki anlay\u0131\u015f\u0131n ise \u201c \u0130taati reddedenlere g\u00f6sterebilece\u011fim anlay\u0131\u015f, bunlar\u0131n kanunun verebilece\u011fi her t\u00fcrden cezay\u0131 kabule haz\u0131r olmalar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ( Philip A. Hart)<\/em> \u00a0\u015feklinde olmas\u0131 beklenir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin; itaatsizlik sergileyen Sokrates, dava s\u0131ras\u0131nda yasalar\u0131 de\u011fil, sadece belli bir hukuksal hatay\u0131 kendi deyi\u015fiyle ona rastlayan \u201cfelaketi\u201d<\/em> tart\u0131\u015fma konusu etmi\u015ftir. Kalmay\u0131 ya da \u00f6lmeyi se\u00e7mesi y\u00f6n\u00fcnde \u00f6n\u00fcne sunulan kendi kaderinden yola \u00e7\u0131karak itaati reddetmi\u015f ve \u00f6lmeyi se\u00e7mi\u015ftir. Bunu yaparken yasalarla olan s\u00f6zle\u015fmesini bozmay\u0131, yasalara ba\u011fl\u0131l\u0131ktan vazge\u00e7meyi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun davas\u0131 yasalarla de\u011fil; yasalar\u0131 uygulayan hakimlerleydi.<\/p>\n\n\n\n

Thoreau\u2019da ise itaatsizlik nedeni daha farkl\u0131yd\u0131. K\u00f6leli\u011fe g\u00f6z yuman h\u00fck\u00fcmete se\u00e7im vergisi \u00f6demeyi reddetti\u011fi i\u00e7in cezaevinde bir gece ge\u00e7irmi\u015f ve ertesi sabah teyzesinin borcunu \u00f6demesiyle serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00a0Thoreau\u2019nun eylemi, Sokrates\u2019tan farkl\u0131 olarak yasalar\u0131 uygulayanlar\u0131 de\u011fil; direkt yasalar\u0131 ve yasalar\u0131n adaletsizli\u011fini hedef almaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Her ikisinde ortak olan itaatsizliklerinin bireysel vicdanlar\u0131 ve bundan kaynaklanan sorumluluk duygular\u0131ndan kaynaklanmas\u0131d\u0131r. Thoreau, nedenlerini \u201c\u0130nsan\u0131n kendisini k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yok edilmesine adamak gibi mutlak bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yoktur, hatta bu k\u00f6t\u00fcl\u00fck \u00e7ok devasa boyutta olsa bile! \u0130nsan kendini uygun bir \u015fekilde ba\u015fka \u015feylere adayabilir; ancak herkesin en az\u0131ndan haks\u0131z bir ili\u015fkinin arac\u0131 olmamak konusunda kafa yormak istemese bile b\u00f6yle bir haks\u0131zl\u0131\u011fa pratik olarak kat\u0131lmama sorumlulu\u011fu vard\u0131r. <\/em>\u201c \u015feklinde \u00f6zetler.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Arendt, bu \u00f6rneklemelerin sonucunda yasalar\u0131 \u00e7i\u011fneyen bir itaatsizlik eyleminin kayna\u011f\u0131 olan vicdan\u0131n, her yerde her zamanda ve her ko\u015fulda apolitik oldu\u011fu sonucuna var\u0131r. Ne haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer ne de bu haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fine ili\u015fkin sonu\u00e7lar\u0131yla ilgilidir.  Ayn\u0131 zamanda tamamen bireysel ve son derece s\u00fcbjektiftir. Sokrates\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi:  \u201c \u2026K\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmak, k\u00f6t\u00fcl\u00fck g\u00f6rmekten daha \u00e7irkindir. T\u00fcm d\u00fcnya bana kar\u015f\u0131 olmu\u015f, ald\u0131rmam. Yeter ki kendime kar\u015f\u0131 olmamay\u0131m; kendimle \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fmeyeyim\u2026\u201d <\/em>d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Apolitik ve bireysel vicdan kaynakl\u0131 olsa da yasalara ya da onlar\u0131 uygulayanlara kar\u015f\u0131 sergilenen bir itaatsizli\u011fin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kamu vicdan\u0131nda da onaylanmal\u0131d\u0131r. Ancak b\u00f6ylece bir sivil itaatsizlik eylemi; anlaml\u0131 say\u0131da yurtta\u015f\u0131n ya geleneksel de\u011fi\u015fiklik yollar\u0131n\u0131n t\u0131kand\u0131\u011f\u0131 yani itirazlar\u0131n\u0131n art\u0131k dinlenmeyip incelenmedi\u011fine ya da tersine, birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikleri g\u00fcndemine alan h\u00fck\u00fcmetin yasall\u0131\u011f\u0131 ve anayasaya uygunlu\u011fu ciddi bi\u00e7imde ku\u015fkulu olan bir politikada \u0131srar etti\u011fine inand\u0131klar\u0131 bir durumda harekete ge\u00e7mesine d\u00f6n\u00fc\u015febilir ve etkili olabilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00f6k\u00fc\u015f i\u00e7erisinde olan demokrasilerde itaatsizlik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcne dek totaliter rejimlerle ya\u015fan\u0131lan deneyimlerden sonra Filozof Hans Saner \u201cdevlete direnmenin farkl\u0131 y\u00f6ntemleri olmal\u0131 m\u0131d\u0131r<\/em>? \u201c sorusunu de\u011fil \u201changi y\u00f6ntemler hangi devletler d\u00fczeninde politik olarak uygulanabilir, hukuki olarak yasal ya da belki ahlaki-politik a\u00e7\u0131dan me\u015fru ya da zorunludur?<\/em>\u201d sorusunu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7ar. Politik olarak uygulanabilirli\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 anayasal pratik belirler ve bu pratik anayasa metninde yazandan \u00e7ok farkl\u0131 olabilir! Hans Saner, Rawls’\u0131n teorisinde yapt\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mdan yola \u00e7\u0131karak t\u00fcm\u00fcyle olmasa da \u201cadile yak\u0131n demokrasiler\u201d<\/em> ve \u201c\u00c7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00fcrecindeki demokrasiler<\/em>\u201d olmak \u00fczere iki durum \u00fczerinden sivil itaatsizlik kavram\u0131n\u0131 de\u011ferlendirir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00f6k\u00fc\u015f i\u00e7erisindeki demokrasilerde; devlet i\u00e7indeki \u00e7\u00fcr\u00fcme ile genel olarak muhalefet, medya ve bir de belki mahkemeler ilgilenir. B\u00f6yle bir bozulmaya kar\u015f\u0131 kurumsalla\u015fm\u0131\u015f ara\u00e7lar, parlamenter kontrol\u00fcn yan\u0131nda, politikan\u0131n alenili\u011fi ve de mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Peki ya onlar da i\u015flerli\u011fini yitirmi\u015f ise? \u0130\u015fte bu t\u00fcr demokrasilerde ortaya \u00e7\u0131kan ise yap\u0131sal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc yani devletin kendisinin \u00e7\u00fcr\u00fcmesi<\/em> ile ilgilidir. Demokrasi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn ard\u0131nda yava\u015f yava\u015f neredeyse fark edilmeyecek bi\u00e7imde ya da tam tersi a\u00e7\u0131k\u00e7a ifede edilir bi\u00e7imde bir dernek, parti ya da tabaka oligar\u015fisi ortaya \u00e7\u0131kabilir. Parlamento gruplar\u0131 art\u0131k se\u00e7menlerini de\u011fil kendilerini finanse edenleri ya da ba\u015fka bir \u015feyi ( a\u00e7\u0131k ya da dolayl\u0131 bir bi\u00e7imde) temsil eder hale gelebilir. Hukuk devleti ad\u0131na temel haklar yok edilir; gelecekte uygulanmak \u00fczere demokrasi rafa kald\u0131r\u0131l\u0131p , ola\u011fan\u00fcst\u00fc halin uygulanmas\u0131na imkan verecek yasalar \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r ve muhalefet b\u00fcy\u00fck bir koalisyonun i\u00e7ine al\u0131narak etkisiz hale getirilebilir. Direni\u015f hakk\u0131 ad\u0131m ad\u0131m yeni d\u00fczenlemelerle yok edilebilir. \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00fcrecindeki bir demokrasinin tipik g\u00f6stergeleri; verili haklar\u0131n kullan\u0131m\u0131na gizli ya da aleni sans\u00fcr, ku\u015fkulu mahkeme kararlar\u0131, do\u011frudan ya da dolayl\u0131 meslek yasa\u011f\u0131, toplumsal soyutlaman\u0131n farkl\u0131 bi\u00e7imleri gibi y\u0131ld\u0131rma y\u00f6ntemleri ve yasal s\u0131n\u0131rlamalard\u0131r.  \u0130\u015fte b\u00f6yle bir durumda var olan ancak kullan\u0131lmas\u0131 istenmeyen \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rs\u0131z kullan\u0131m\u0131 belki de en etkili direni\u015f yolu olarak \u00e7\u00f6kmekte olan sistemin alternatifini ya\u015fayan bir demokrasinin prati\u011fini olu\u015fturacakt\u0131r. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir durum; keyfi bi\u00e7imde uygulanan zor sistemi hedef almas\u0131 kayd\u0131yla kamunun \u201citaatsizlik\u201d eylemini me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131r. Ve hatta bu y\u00f6nde bir kamusal direni\u015fi; hukuki ve ahlaki a\u00e7\u0131dan zorunluluk haline getirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc; \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00fcrecinde yurtta\u015flar\u0131n haklar\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kullanmalar\u0131 \u00f6nem kazan\u0131r. Ancak demokrasinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00fcrecinde \u00f6nceden do\u011fal olarak yap\u0131lan \u015feyler ek olarak direni\u015f olarak alg\u0131lan\u0131r ve demokratik davran\u0131\u015f \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f halindeki sistemin kar\u015f\u0131t\u0131 bir prati\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu nedenle, sivil itaatsizlik ve demokratik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin en geni\u015f boyutlar\u0131yla kullan\u0131lmas\u0131 birer direni\u015f y\u00f6ntemi olarak g\u00fcndeme gelir.<\/p>\n\n\n\n

Demokrasinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u0131n\u0131r\u0131 diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe ge\u00e7i\u015ftir. B\u00f6yle bir durumda yasalara g\u00f6re me\u015fru olmayan, demokrasi ad\u0131na gerekli olabilir. \u00c7\u00f6kmekte olan devlete bu t\u00fcr g\u00f6revlerin sorumlulu\u011funu y\u00fcklemek; demokratlara kar\u015f\u0131 sava\u015fa ruhsat vermekle e\u015fanlaml\u0131d\u0131r. Bu nedenle; sivil itaatsizlik gibi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylemler \u2013 ki bunlar var olan yasalara g\u00f6re art\u0131k cezaland\u0131r\u0131labilecek eylemlerdir- sadece demokratlarca yap\u0131labilir.  <\/p>\n\n\n\n

Neden hat\u0131rlama gere\u011fi hissettim?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bunlar\u0131 tekrar hat\u0131rlama nedenim; birey olarak \u00fclkemin i\u00e7inde bulundu\u011fu durumdan duydu\u011fum rahats\u0131zl\u0131kt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, yukar\u0131da tan\u0131mlanan \u201c\u00e7\u00f6km\u00fc\u015f bir demokrasi<\/em>\u201d nin t\u00fcm emarelerinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir zeminde yak\u0131n bir zamanda yap\u0131lacak se\u00e7ime y\u00f6nelik endi\u015felerimdir. S\u0131radan insanlar\u0131n kaderini belirleyecek \u201cson viraj<\/em>\u201d oldu\u011fu gerek iktidar gerek muhalefet koalisyonu taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131kca dile getirilen ancak uygulamada vicdani olarak kabul\u00fc giderek imkans\u0131zla\u015fan bir se\u00e7im s\u00fcrecinden s\u00f6z ediyorum.<\/p>\n\n\n\n

Abart\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesine kap\u0131lmamak i\u00e7in s\u00fcrecin kabaca bir resmini \u00e7izebiliriz: Se\u00e7im g\u00fcvenli\u011finin kural tan\u0131maz bir parti devletine emanet edildi\u011fi, muhalefetin adaylar\u0131na hukuksuz ve adaletsiz bir bi\u00e7imde siyasi yasak getirilmesi i\u00e7in d\u00fc\u011fmeye bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131; se\u00e7ilmi\u015flerin tamamen keyfi ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 kararlarla g\u00f6revden al\u0131narak yerine kayyum atama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131; baz\u0131 muhalefet partilerini kapatma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131; medyan\u0131n sesinin tamamen k\u0131s\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve hatta gazetecilere \u201csiyasi yasak<\/em>\u201d getirildi\u011fi ( bir gazeteciye neden siyasi yasak gelir?); yasalar\u0131n hemen her g\u00fcn h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ihlal edildi\u011fi ya da kendi lehine keyfi olarak uyguland\u0131\u011f\u0131; yarg\u0131n\u0131n ve se\u00e7imden sorumlu kurumlar\u0131n \u201ciktidar partisinin bir \u015fubesi<\/em>\u201d haline getirildi\u011fi; askerin ve kolluk kuvvetlerinin ve hatta iktidar taraf\u0131ndan desteklenen paramiliter \u00f6rg\u00fctlenmelerin, mayfa olu\u015fumlar\u0131n\u0131n  \u201c\u0130ktidar\u0131n yan\u0131nday\u0131z<\/em>\u201d mesajlar\u0131 ile muhalefete ve se\u00e7menlere g\u00f6zda\u011f\u0131 verdi\u011fi, muhalefetin -aymazl\u0131k ya da kas\u0131y kaynakl\u0131 bilemiyorum- bu temel sorunlar yerine “ileride kim nerede ne g\u00f6rev alacak<\/em>?” t\u00fcr\u00fc bo\u015f i\u015flerle oyaland\u0131\u011f\u0131 … (saymakla bitmiyor) bir yerdeyiz. B\u00f6yle bir tabloda nas\u0131l bir se\u00e7im yap\u0131labilir? Bireyden beklenilen nedir? Se\u00e7im, demokrasinin bir arac\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr antidemokratik, hukuka ve yasalara ayk\u0131r\u0131 uygulamalarla yap\u0131lacak olan bir se\u00e7im; bireyin nezdinde ancak \u201cse\u00e7imsizlik<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlanabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durumu herkes fark\u0131nda.  S\u00fcre\u00e7 bu \u015fekilde ilerlemeye devam ederse \u201cNe yap\u0131labilir<\/em>?\u201d sorusunun yan\u0131t\u0131n\u0131 da  ge\u00e7enlerde muhalefetin adaylar\u0131ndan sadece biri dile getirebildi;  \u201cArkada\u015flar\u0131m\u0131za y\u00f6nelik siyasi yasak karar\u0131 kesinle\u015fir ya da g\u00f6revlerinden al\u0131n\u0131p kayyum atan\u0131rsa hepimiz \u00e7ekilmeliyiz.\u201d<\/em> Bu s\u00fcrece y\u00f6nelik itaatsizlik a\u00e7\u0131klamas\u0131, <\/em>hukuken ve vicdanen kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olmayan bu duruma ili\u015fkin en do\u011fru yolu g\u00f6steriyor olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc var olan gidi\u015fat\u0131n varaca\u011f\u0131 tek yer; \u015fu anki iktidar\u0131n mutlak ancak adaletsiz zaferidir. Birey olarak benden istenen oyun ise tek bir anlam\u0131 olacakt\u0131r: \u201cDiktat\u00f6rl\u00fck s\u0131n\u0131r\u0131na dayanm\u0131\u015f; hatta pratikte ge\u00e7mi\u015f bir iktidar\u0131n s\u00f6z konusu durumunu legalize etmesine onay veriyorum<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bu sebeplerden; u\u00e7uruma yuvarlanmaya aylar kala (son viraj<\/em>) h\u00fck\u00fcmet t\u00fcm \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131lar\u0131n\u0131 kapatmaya, antidemokratik ve hukuk d\u0131\u015f\u0131 adaletsiz y\u00f6ntemlerle s\u00fcreci baltalamaya devam ederse elde kalan son \u00e7are yani bireyin \u201citaatsizlik sorumlulu\u011fu\u201d <\/em>\u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet ediyorum.<\/p>\n\n\n\n

SS<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cBir demokrasinin esas olarak olarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 olan kurumlar\u0131 i\u00e7erisinde y\u00fcksek mevkileri i\u015fgal eden birilerinin ba\u011f\u0131\u015flanamayacak cehaletleri ya da bireysel \u00e7\u0131karlar\u0131 nedeniyle yasall\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 biraz ya da \u00e7ok fazla a\u015fmalar\u0131, r\u00fc\u015fvet i\u015flerine bula\u015fmalar\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7a yalan s\u00f6ylemeleri, g\u00fc\u00e7 alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeleri hatta s\u0131n\u0131rs\u0131z bir hale getirmeleri, insan haklar\u0131n\u0131 ihlal etmeleri.. vb ender rastlanan \u015feyler de\u011fildir.\u201d der Alman Filozof […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-69","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-denemeler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69\/revisions\/70"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}