{"id":43,"date":"2025-06-16T16:38:46","date_gmt":"2025-06-16T13:38:46","guid":{"rendered":"https:\/\/sentisaudade.com\/?p=43"},"modified":"2025-06-16T16:38:46","modified_gmt":"2025-06-16T13:38:46","slug":"bizi-gardiyandan-kim-koruyacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sentisaudade.com\/?p=43","title":{"rendered":"Bizi Gardiyandan Kim Koruyacak?"},"content":{"rendered":"\n

“Quis custodiet ipsos custodes?<\/em>“<\/p>\n\n\n\n

Britanya Parlamentosu 1643 y\u0131l\u0131nda bas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyip tahakk\u00fcm alt\u0131na alacak bir kararname yay\u0131nlad\u0131. Kararname, Krall\u0131k, kilise ve di\u011fer daha \u00f6nceki sans\u00fcrc\u00fcler taraf\u0131ndan uygulanan kitap bas\u0131m\u0131 \u00f6ncesi sans\u00fcr uygulamas\u0131n\u0131n benzerini yeniden hayata ge\u00e7iren 1643 tarihli Lisans Yasas\u0131\u2019yd\u0131. Bu geli\u015fme \u00fczerine \u0130ngiliz \u015eair John Milton, 1644 y\u0131l\u0131nda Parlametonun karar\u0131na tepki olarak bir konu\u015fma kaleme ald\u0131. Aeropagitica <\/em>olarak bilinen konu\u015fmada; bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ka<\/em>vram\u0131 etik bir zorunluluk olarak ilk kez vurguland\u0131. Devlet sans\u00fcr\u00fc \u201cTanr\u0131n\u0131n insanlara verdi\u011fi ak\u0131l ad\u0131na\u2026<\/em>  \u201c ele\u015ftirilirken; kitaplar\u0131n ve bas\u0131n\u0131n ruhsata ve sans\u00fcre ba\u011fl\u0131 olmas\u0131n\u0131 buyuran h\u00fck\u00fcmet karar\u0131 \u201cTanr\u0131 a\u015fk\u0131 ile \u00f6zg\u00fcr ve bilgili ruhun\u2026\u201d<\/em>  var olmas\u0131n\u0131 engellemekle su\u00e7land\u0131. Konu\u015fmas\u0131nda; bas\u0131n \u00fczerine konan yasaklar\u0131n ve sans\u00fcr\u00fcn etkisiz oldu\u011funu da belirten Milton, h\u00fck\u00fcmeti \u201c\u00e7iftlik kap\u0131s\u0131n\u0131 kapayarak kargalar\u0131n icab\u0131na bakaca\u011f\u0131n\u0131 uman babayi\u011fite\u2026<\/em>\u201d benzetti.<\/p>\n\n\n\n

Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ayn\u0131 zamanda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ad\u0131na ilk ad\u0131m\u0131 atan Milton,  \u00f6zellikle bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kavram\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze k\u0131yasla olduk\u00e7a al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc bir bi\u00e7imde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131. O, yaln\u0131zca bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yay\u0131nlamak, bir kitab\u0131 \u00f6zg\u00fcrce bas\u0131p entelekt\u00fcel piyasaya sunabilmek istiyordu. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bundan \u00e7ok daha geni\u015f bir anlama sahip; ara\u015ft\u0131rma, bilgiyi, hakikati arama, kaynaklara ula\u015fma, se\u00e7ilmi\u015flere se\u00e7enler ad\u0131na hesap sorma, t\u00fcm bu bilgileri yay\u0131nlama ve yayma, en \u00f6nemlisi de Antik Roma\u2019dan bize kalan \u201cQuis custodiet ipsos custodes?\u201d <\/em>(bizi gardiyandan kim koruyacak<\/em>?)  sorusunun yan\u0131t\u0131 olma g\u00f6revine\u2026 Bu sorudaki Gardiyan<\/em> (koruyucu) kavram\u0131 zamana, mekana, duruma ve hatta toplumlara g\u00f6re de\u011fi\u015febilir; yasa koyucu, uygulay\u0131c\u0131, h\u00fckmedici, y\u00f6netici\u2026 Ancak \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n\u0131n g\u00f6revi her yerde ve her zaman ayn\u0131d\u0131r. Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; gizlilik, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde her tip h\u00fck\u00fcmetin en b\u00fcy\u00fck silah\u0131 iken bu silah kime kar\u015f\u0131 kullan\u0131l\u0131r?  Peki, bu gardiyanlar\u0131 denetleyecek, s\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131karacak olan kimdir? Ya da h\u00fck\u00fcmetlerin kendileri yolsuzlu\u011fa, hukuksuzlu\u011fa y\u00f6nelince ve g\u00f6rev ara\u00e7lar\u0131n\u0131 o yolsuzluklar\u0131, hukuksuzluklar\u0131 gizlemek i\u00e7in kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda hakikat nereden ve kimden \u00f6\u011frenilir?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bu anlamda; bas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde de\u011fi\u015fmez, de\u011fi\u015femez. Y\u00f6netim bi\u00e7imleri, toplumsal yakla\u015f\u0131mlar ve zaman farkl\u0131 olsa da s\u0131rf bu sebeplerden dolay\u0131 d\u00fcnyan\u0131n her yerinde h\u00fck\u00fcmetler gazetecilere bedel \u00f6detirler. \u00d6rne\u011fin; 1922-1925  y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130talya\u2019da Mussolini\u2019nin fa\u015fist h\u00fck\u00fcmeti anayasal demokrasiden diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe kayarken en a\u011f\u0131r bedeli \u00f6deyenlerden biri Corriere della Serra <\/em>Gazetesidir.  <\/em>Ya da Japonya\u2019da 1934\u2019de Asahi \u015eimbuni<\/em>  (Gazeteciler bir a\u011faca ba\u011flan\u0131p ta\u015flanm\u0131\u015flard\u0131r) olay\u0131nda oldu\u011fu gibi gardiyan\u0131n ilk hedefi her zaman \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Gazetelerin ve di\u011fer bas\u0131n organlar\u0131n\u0131n kurban ya da gazetecilerin birer hedef olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc say\u0131s\u0131z \u00f6rnek ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne d\u00fcnyan\u0131n her yerinde ve de \u00fclkemizde s\u0131ralanabilir. Ortak do\u011fru; t\u00fcm bu olanlar\u0131n \u201cbas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>\u201d kavram\u0131 ile \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Gardiyan\u0131n oldu\u011fu her yerde \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc korkutucu, \u00e7\u0131karlar ise tezatt\u0131r. Bu ger\u00e7ek zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fmez. Gardiyanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 en etkili silah olan sans\u00fcr ise gazetecili\u011fin bu ba\u011flamda onur ni\u015fan\u0131d\u0131r. Farkl\u0131 toplumsal yap\u0131lar, geli\u015fimler, ideolojiler vb. nedenlerle Bat\u0131\u2019daki anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n<\/em> her yerde ayn\u0131 kabul\u00fc g\u00f6rmez. K\u00fclt\u00fcrel, y\u00f6netimsel vb. farklar nedeniyle Bat\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fulcu yakla\u015f\u0131m\u0131 ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kavramlar\u0131 toplumdan topluma de\u011fi\u015fkenlik hatta daralma g\u00f6sterebilir. Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 aklamak i\u00e7in genelde bas\u0131n ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kavramlar\u0131n\u0131n pratikte uygulamas\u0131nda  Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201c\u00e7ifte standart uygulad\u0131\u011f\u0131 ya da ikiy\u00fczl\u00fc oldu\u011fu oldu\u011fu\u201d s\u00f6ylemi <\/em>yayg\u0131nd\u0131r. Evet, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde Bat\u0131 da dahil gazetecili\u011fin ticari ya da ideolojik nedenlerle amac\u0131ndan sapt\u0131\u011f\u0131 \u201cs\u00fcr\u00fc gazetecili\u011fi<\/em>\u201d ya da \u201cUzla\u015fmac\u0131 gazetecilik<\/em>\u201d  sergiledi\u011fi \u00f6rneklere rastlan\u0131r. Ya da ticari kayg\u0131lar\u0131n etik kayg\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi durumlar Bat\u0131da da g\u00f6zlemlenebilir.  H\u00fck\u00fcmetlerin bas\u0131na ve bas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne yakla\u015f\u0131m\u0131 da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 kavramsal olarak \u201cy\u00fczde 100 \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n<\/em>\u201d skalas\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer alsa da Wikileaks kurucusu Julian Assange gibi \u00f6rnekler kimilerinin bu durumu \u2018riyakarl\u0131k, sahtecilik\u2019<\/em>  olarak yorumlamas\u0131na neden olabilir. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bug\u00fcn Bat\u0131l\u0131 gazeteciler aras\u0131nda etik de\u011ferler ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 konusunda olduk\u00e7a geni\u015f bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi vard\u0131r. ( Milton\u2019dan bu yana\u2026) Bat\u0131 medyas\u0131, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ger\u00e7ekten inan\u0131r ve temelini buna dayand\u0131r\u0131r. Bu da pratikte ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, insan haklar\u0131 ve di\u011fer haklara de\u011fer verilmesi, bu haklar\u0131n vazge\u00e7ilmezli\u011fi, medya ve toplum olarak bu kavramlar\u0131n i\u00e7selle\u015ftirilmesi ve ya\u015fama dahil edilmesi sonucuna ula\u015ft\u0131r\u0131r. Ocak 2015\u2019te  Fransa\u2019daki hiciv dergisi Charlie Hebdo <\/em>Olay\u0131 sonras\u0131nda gerek Frans\u0131z bas\u0131n\u0131n\u0131n gerek h\u00fck\u00fcmetin ve halk\u0131n verdi\u011fi tepkinin s\u00f6yledi\u011fime iyi bir \u00f6rnek oldu\u011fu fikrindeyim.  Sonu\u00e7 olarak; her nerede olursa olsun \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak diktat\u00f6rlerden, totaliter y\u00f6netimlerden, dogmac\u0131l\u0131ktan, askeri rejimlerden vb.. ho\u015flanmaz.  Ancak h\u00fck\u00fcmetler yani gardiyanlar da her nerede olursa olsun \u00f6zg\u00fcr bas\u0131nla \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 Julian Assange <\/em>(Wikileaks) olay\u0131nda oldu\u011fu gibi tepkiler verebilir. Bu durum, riyakarl\u0131k, sahtecilik de\u011fil; beklenen do\u011fal bir durum, oyunun kural\u0131d\u0131r.  Burada \u00f6nemli olan h\u00fck\u00fcmetlerin de\u011fil; medyan\u0131n ve toplumun g\u00f6sterece\u011fi reflekstir. B\u00f6yle bir durumda medya ve toplum, ilkelerinden \u015fu ya da bu nedenle taviz veriyorsa, orada sorun var demektir. Halk, bilme hakk\u0131na; bas\u0131n, hakikate ula\u015fma, ifade etme ve yayma hakk\u0131na; bireyler, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u00f6zg\u00fcrce ifade edebilme, se\u00e7ilmi\u015fi sorgulayabilme ve se\u00e7en olarak hesap sorabilme gibi bireylerin ki\u015filik hakk\u0131na sahip \u00e7\u0131kmak zorundad\u0131r. Bu t\u00fcr konularda en ufak bir taviz verilmemeli ya da bireylerin ve bas\u0131n\u0131n bu \u00f6devleri siyaset\u00e7ilere ya da ba\u015fka bir gruba devredilmemelidir. E\u011fer bir toplumda medya ve bireyler h\u00fckmedenin h\u00fckmetme hakk\u0131n\u0131 \u00f6ncelikli g\u00f6r\u00fcyor ve olumluyor, geri kalan i\u00e7in yeterli refleksi g\u00f6stermiyorsa b\u0131rak\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc orada ger\u00e7ek anlamda bir bas\u0131n ve hatta birey olamaz. Dengeler bir kez bozulup bireylerin ve onlar\u0131n sesi olan \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc s\u0131f\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, ipler tamamen h\u00fckmedenin eline ge\u00e7er. O durumda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde her sabah okudu\u011fun bir gazeten, izledi\u011fin program ya da duydu\u011fun haberler olsa da ger\u00e7ekte yoklard\u0131r. Bu duruma en iyi \u00f6rnek SSCB d\u00f6nemi, Pravda <\/em>ve Sovyet halklar\u0131d\u0131r. Gerek varolu\u015f nedeni gerek bi\u00e7imi a\u00e7\u0131s\u0131ndan Pravda<\/em> (ironik bi\u00e7imde Hakikat <\/em>anlam\u0131na geliyor Rus\u00e7ada) bir gazete de\u011fildi. O d\u00f6nem Rusya\u2019da asl\u0131nda Bat\u0131l\u0131 anlamda bas\u0131n ve hakikatler de ortada yoktu. Toplumsal, ideolojik kodlar nedeniyle bu iluzyon bir as\u0131r kadar g\u00f6rmezden gelindi, kabullenildi. Bedeli ise \u00e7ok a\u011f\u0131r \u00f6dendi. Pravda<\/em> \u00f6rne\u011finin sadece o zamana, ideolojiye ya da co\u011frafyaya \u00f6zg\u00fc bir durum oldu\u011funu, tekrarlanmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek ise safdillik olur.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bunlar\u0131 yazma nedenim; \u00fclkemde yasala\u015fan \u201cDezenformasyon  Yasas\u0131\u201d di\u011fer tan\u0131m\u0131yla  \u201cSans\u00fcr Yasas\u0131\u201d d\u0131r. Dezenformasyon Yasas\u0131, dezenformasyonu yeni bir su\u00e7 olarak tan\u0131mlarken bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc resmi olarak neredeyse s\u0131f\u0131rlayan; \u00f6zellikle gazetecileri ve sosyal medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcn\u00fc ilgilendiren \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikleri kaps\u0131yor. “Bas\u0131n Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun <\/em>ad\u0131 alt\u0131nda 40 maddeden olu\u015fan yasan\u0131n \u00f6zellikle 29. Maddesi olduk\u00e7a s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131.  29’uncu maddeye g\u00f6re “halk aras\u0131nda korku ve panik yaratmak amac\u0131yla kamu bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozma<\/em>” gibi gerek\u00e7elerle “halk\u0131 yan\u0131lt\u0131c\u0131 bilgiyi alenen yayan<\/em>” ki\u015filer bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131labilecek. Failin, su\u00e7u kimli\u011fini gizleyerek ya da bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flemesi halinde ceza yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131lacak. Burada, i\u00e7eri\u011fin kime g\u00f6re neye g\u00f6re su\u00e7 unsuru say\u0131laca\u011f\u0131 belirsiz iken h\u00fckmedenin ho\u015funa gitmeyecek d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi yaz\u0131l\u0131 olarak ifade etmenin bedelinin a\u011f\u0131r cezal\u0131k olaca\u011f\u0131 mesaj\u0131 gayet a\u00e7\u0131k. Ayr\u0131ca, resmi olarak gazeteci olman\u0131n belgesi olan sar\u0131 bas\u0131n kart\u0131n\u0131n verilmesi ile ilgili yeni d\u00fczenlemeler devreye sokulacak. Yani, kimin gazeteci olaca\u011f\u0131na h\u00fck\u00fcmet karar verecek ve tabii ne yaz\u0131laca\u011f\u0131na da. S\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131; Dezenformasyon Yasas\u0131 ile gerek yaz\u0131l\u0131 ya da g\u00f6rsel bas\u0131n gerek sosyal medyaya “ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>” ve “bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>” hi\u00e7e say\u0131larak h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan a\u011f\u0131r bir sans\u00fcr ve cezai yapt\u0131r\u0131m uygulanabilecek.<\/p>\n\n\n\n

Bu yasa ile ilgili haftalard\u0131r yap\u0131lan konu\u015fmalarda dikkatimi \u00e7eken ise \u015fu; Medyada, bu yasa alt s\u0131ralarda neredeyse \u00f6nemsiz bir haber olarak ele al\u0131n\u0131rken kimi yerlerde bu yasan\u0131n \u00e7ok fazla i\u015flerli\u011fi olamayaca\u011f\u0131 mesaj\u0131 veriliyor. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda, ileti\u015fim a\u011flar\u0131n\u0131n bir y\u00fczy\u0131l \u00f6nceye g\u00f6re \u00e7ok geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu, bilginin eskisi gibi kolayca saklanamayaca\u011f\u0131, yeni bir Pravda<\/em>‘n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n zamansal olarak imkans\u0131z oldu\u011fu gibi g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak vurgulan\u0131yor. Hatta, bu yasan\u0131n ve sans\u00fcr uygulamas\u0131n\u0131n \u015fa\u015f\u0131r\u0131lacak, endi\u015feye kap\u0131lacak bir durum de\u011fil, h\u00fck\u00fcmetin do\u011fas\u0131na uygun bir geli\u015fme ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki se\u00e7ime y\u00f6nelik siyasi bir hamle oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde verilen deme\u00e7ler de var. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fleri s\u0131ralarken; h\u00fck\u00fcmetle uzun s\u00fcredir “uzla\u015fmac\u0131 gazeteci<\/em>” olarak ilerleyen ve kendisine \u201cgazeteci<\/em>\u201d denilen ama Pravda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n yerel versiyonlar\u0131n\u0131 baz almad\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00f6zellikle belirtmek isterim. Tam tersine, yukar\u0131daki yorumlar kendilerini muhalif olarak tan\u0131mlayan kesimin yakla\u015f\u0131m\u0131na \u00f6rnektir. \u0130\u015fte beni as\u0131l endi\u015feye s\u00fcr\u00fckleyen de Sans\u00fcr Yasas\u0131n\u0131 “se\u00e7im \u00f6ncesi gitmekte olan bir iktidar\u0131n son hamlesi”<\/em> ; \u201cbilgi yay\u0131lmaya devam eder o kadar tela\u015fa kap\u0131lacak bir durum yok<\/em>\u201d ya da \u201c bu yasaya bu kadar tepki vermek naif ama cahilce\u2026<\/em>\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 sergileyen bu kitledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu s\u00f6ylem tarz\u0131 ve yakla\u015f\u0131m as\u0131l meseleyi bilin\u00e7li ya da fark\u0131nda olmadan g\u00f6z ard\u0131 ederek normalle\u015ftirmektedir. As\u0131l mesele ilkeseldir ve bu kadar kolay kabullenilmemelidir. Bunlar\u0131 s\u00f6yleyenlere sormak isterim; 1644 y\u0131l\u0131nda John Milton,  \u0130ngiliz Parlamentosu\u2019nda \u201c\u00f6zg\u00fcr bas\u0131n<\/em>\u201d \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmayla kendini bo\u015fu bo\u015funa m\u0131 yormu\u015ftu? Bir kenara \u00e7ekilip Kral\u0131n veya parlamentonun de\u011fi\u015fmesini beklemeli ya da “insanlar bir s\u00fcre din, vatan vb\u2026 yasakl\u0131 konular \u00fczerinde yazmas\u0131nlar can\u0131m, zaten \u00e7iftlik kap\u0131s\u0131n\u0131 kapayarak kargalar\u0131n icab\u0131na bak\u0131lamaz. Ge\u00e7mi\u015fte Lisans Yasas\u0131 ndan daha beterleri oldu, bu da ge\u00e7ici…”<\/em> mi demeliydi? Evet, bu yasaya verilecek tepki, ilkesel bir meseledir. Ba\u015fta bas\u0131n\u0131n ve meslek \u00f6rg\u00fctlerinin ard\u0131ndan kendini birey olarak tan\u0131mlayan herkesin verece\u011fi ya da \u015fu ya da bu mazeretlerle “\u015fimdi<\/em>” vermeyece\u011fi tepki de toplumun hangi y\u00f6ne evrilece\u011finin somut bir g\u00f6stergesi niteli\u011findedir, iyi okumalar.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131 2022 tarihinde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r)<\/p>\n\n\n\n

SS<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Quis custodiet ipsos custodes?“ Britanya Parlamentosu 1643 y\u0131l\u0131nda bas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyip tahakk\u00fcm alt\u0131na alacak bir kararname yay\u0131nlad\u0131. Kararname, Krall\u0131k, kilise ve di\u011fer daha \u00f6nceki sans\u00fcrc\u00fcler taraf\u0131ndan uygulanan kitap bas\u0131m\u0131 \u00f6ncesi sans\u00fcr uygulamas\u0131n\u0131n benzerini yeniden hayata ge\u00e7iren 1643 tarihli Lisans Yasas\u0131\u2019yd\u0131. Bu geli\u015fme \u00fczerine \u0130ngiliz \u015eair John Milton, 1644 y\u0131l\u0131nda Parlametonun karar\u0131na tepki olarak bir konu\u015fma kaleme […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-43","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-denemeler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43\/revisions\/49"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}