{"id":38,"date":"2025-06-16T15:05:59","date_gmt":"2025-06-16T12:05:59","guid":{"rendered":"https:\/\/sentisaudade.com\/?p=38"},"modified":"2025-06-16T15:05:59","modified_gmt":"2025-06-16T12:05:59","slug":"yasam-uzlasma-gerektirmez-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sentisaudade.com\/?p=38","title":{"rendered":"Ya\u015fam Uzla\u015fma Gerektirmez mi?"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8220;<em>Ahlaki prensiplerde uzla\u015fma olmaz <\/em>&#8220;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir uzla\u015fma; kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tavizler verilmesi yoluyla birbiri ile \u00e7at\u0131\u015fan taleplerin birbirlerine uygun hale getirilmesidir. Bu, bir uzla\u015fmada yer alan her iki taraf\u0131n ge\u00e7erli bir talebi oldu\u011fu ve bir di\u011ferine verecek bir de\u011fere sahip oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Ve bu, her iki taraf\u0131n, anla\u015fmalar\u0131na bir dayanak olu\u015fturan temel bir prensip \u00fczerinde hemfikir olduklar\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u015fi, ancak somut veya spesifik durumlarda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak kabul edilen bir temel prensibe uyarak uzla\u015fabilir. \u00d6rne\u011fin, ki\u015fi bir sat\u0131c\u0131yla, onun bir mal i\u00e7in istedi\u011fi fiyat \u00fczerinde pazarl\u0131k yapabilir ve sat\u0131c\u0131n\u0131n talebi ile kendi teklifi aras\u0131ndaki bir miktarda anla\u015f\u0131r. Burada kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak kabul edilen temel prensip, ticaret prensibidir, yani: Sat\u0131n alan\u0131n sat\u0131c\u0131ya \u00fcr\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda para \u00f6demesidir. Fakat ki\u015fi kendisine \u00f6deme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isterken, al\u0131c\u0131 bu ki\u015finin mal\u0131n\u0131 para \u00f6demeden almak isterse, \u00a0hi\u00e7bir uzla\u015fma, anla\u015fma, tart\u0131\u015fma m\u00fcmk\u00fcn olmaz; bu durumda, birinin di\u011ferine teslimiyeti s\u00f6z konusudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir mal\u0131n malikiyle bir h\u0131rs\u0131z aras\u0131nda hi\u00e7bir uzla\u015fma olamaz; ki\u015finin h\u0131rs\u0131za g\u00fcm\u00fc\u015f tak\u0131mdan bir \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131 teklif etmesi bir uzla\u015fma de\u011fil, tam teslimiyet olacakt\u0131r; h\u0131rs\u0131z\u0131n ki\u015finin mal\u0131 \u00fcst\u00fcnde <em>hakk\u0131 <\/em>oldu\u011funu tan\u0131mak olacakt\u0131r. H\u0131rs\u0131z, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hangi de\u011feri ve tavizi sunmu\u015ftur?\u00a0 Ve tek tarafl\u0131 tavizler, iki taraf\u0131n ili\u015fkisinde temel olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, h\u0131rs\u0131z\u0131n geri kalan her \u015feyi almas\u0131 sadece bir zaman meselesi olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve h\u00fck\u00fcmet kontrolleri aras\u0131nda hi\u00e7bir zaman bir uzla\u015fma olmaz; \u201csadece birka\u00e7 kontrol\u00fc\u201d kabul\u00a0 etmek, vazge\u00e7ilmez bireysel haklar\u0131 teslim etmektir ve onun yerine h\u00fck\u00fcmetin s\u0131n\u0131rs\u0131z, keyfi g\u00fcc\u00fcn\u00fc koymakt\u0131r, b\u00f6ylece ki\u015finin kendisini a\u015fama a\u015fama k\u00f6leli\u011fe teslim etmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Temel prensipler ve temel konular \u00fczerinde uzla\u015fma olamaz. Ya\u015fam ve \u00f6l\u00fcm aras\u0131ndaki \u201c<em>uzla\u015fmadan<\/em>\u201d ne anlars\u0131n\u0131z? Veya do\u011fru ve yanl\u0131\u015f aras\u0131ndaki? Ya da ak\u0131l ve ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131l\u0131k aras\u0131ndaki?<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bug\u00fcn insanlar\u0131n \u201c<em>uzla\u015fmadan<\/em>\u201d bahsederken kast ettikleri \u015fey, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 me\u015fru bir taviz ve al\u0131\u015fveri\u015f de\u011fil, fakat kesinlikle ki\u015finin kendi prensiplerine ihanet etmesidir; herhangi bir tek tarafl\u0131, gerek\u00e7esiz, ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 talebe teslim olmas\u0131d\u0131r. Bu doktrinin temelinde, bir <em>arzu <\/em>veya <em>kaprisin <\/em>indirgenemez bir ahlaki temel fikir oldu\u011funu, her ki\u015finin can\u0131n\u0131n istedi\u011fi arzuyu elde etmeye hakk\u0131 oldu\u011funu, t\u00fcm arzular\u0131n e\u015fit ahlaki ge\u00e7erlili\u011fe sahip oldu\u011funu ve insanlar\u0131n bir arada ya\u015fayabilmesinin tek yolunun her \u015feye teslim olmak ve herkesle \u201c<em>uzla\u015fmak<\/em>\u201d\u00a0 oldu\u011funu savunan <em>etik s\u00fcbjektivizim<\/em> bulunmaktad\u0131r. B\u00f6yle bir doktrinden kimin faydalanan\u0131n kim olaca\u011f\u0131n\u0131 ve bundan kimin zarar g\u00f6rece\u011fini anlamak zor de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir doktrinin ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131<em> \u2013ve \u201cuzla\u015fma\u201d<\/em> teriminin bug\u00fcnk\u00fc genel kullan\u0131mda bir ahlaki ihanet anlam\u0131na gelmesinin nedeni- onun, etik s\u00fcbjektivizmi insan ili\u015fkilerindeki her t\u00fcrl\u00fc prensibin \u00fcst\u00fcndeki temel prensip olarak kabul etmeye ve her \u015feyi bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n kaprislerine kar\u015f\u0131l\u0131k bir taviz olarak feda etmeye insanlar\u0131 zorlamas\u0131 ger\u00e7e\u011finde yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYa\u015fam uzla\u015fma gerektirmez mi?\u201d\u00a0 sorusu genellikle, temel bir prensiple bir somut, spesifik kaprisi birbirinden ay\u0131ramayanlar taraf\u0131ndan sorulmaktad\u0131r. Ki\u015finin istedi\u011finden daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u015fi kabul etmesi bir \u201c<em>uzla\u015fma<\/em>\u201d\u00a0 de\u011fildir. Ki\u015finin yapmak i\u00e7in i\u015fe al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u015fi nas\u0131l yapaca\u011f\u0131 konusunda i\u015fvereninden emirler almas\u0131 bir \u201c<em>uzla\u015fma\u201d <\/em>\u00a0de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcnl\u00fck, ki\u015finin s\u00fcbjektif kaprislere sadakatinden olu\u015fmaz, fakat ak\u0131lc\u0131 prensiplere sadakatten olu\u015fur. Kelimenin ki\u015filiksiz anlam\u0131nda \u201c<em>uzla\u015fma\u201d <\/em>ki\u015finin rahat\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 de\u011fildir, fakat inand\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin bozulmas\u0131d\u0131r. Bir \u201c<em>uzla\u015fma<\/em>\u201d, ki\u015finin sevmedi\u011fi bir \u015feyi yapmas\u0131 de\u011fil fakat k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu bildi\u011fi bir \u015feyi yapmas\u0131d\u0131r. Bir ki\u015finin m\u00fczikten ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 halde bir konsere giden e\u015fine refakat etmesi bir\u00a0 \u201c<em>uzla\u015fma\u201d<\/em> de\u011fildir, sosyal uyum u\u011fruna, g\u00fcya dini vecibeler u\u011fruna veya g\u00f6rg\u00fcs\u00fcz h\u0131s\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 c\u00f6mertlik u\u011fruna e\u015finin ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 taleplerine teslim olmas\u0131 ise bir \u201c<em>uzla\u015fmad\u0131r.\u201d\u00a0 <\/em>Ki\u015finin g\u00f6r\u00fc\u015flerini payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir i\u015fveren i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bir \u201c<em>uzla\u015fma<\/em>\u201d de\u011fildir; onun fikirlerini payla\u015f\u0131yormu\u015f gibi yapmak bir \u201c<em>uzla\u015fmad\u0131r<\/em>.\u201d\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bu \u00f6rneklerle \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen gerek\u00e7e \u201c<em>uzla\u015fman\u0131n\u201d<\/em>\u00a0\u00a0 sadece ge\u00e7ici oldu\u011fu ve ki\u015fini b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc gelecekteki bir tarihte tekrar geri alaca\u011f\u0131d\u0131r. Fakat ki\u015fi, e\u015finin ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na teslim olarak ve bu ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini cesaretlendirerek d\u00fczeltemez. Ki\u015fi muhalif fikirlerin geli\u015fmesine yard\u0131m ederek kendi fikirlerinin zaferini sa\u011flayamaz!! Ki\u015fi, i\u015fe yaramaz \u015feyler yazarak edindi\u011fi bir hayran\u0131na bir edebi ba\u015fyap\u0131t sunamaz.\u00a0 E\u011fer ki\u015fi ba\u015flang\u0131\u00e7ta kendi kanaatlerine sad\u0131k kalmazsa \u2013ki\u015finin m\u00fccadele etmek i\u00e7in cesaretinin olmad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmaya yard\u0131m eden- ihanetler silsilesi \u00a0bunu daha sonraki bir tarihte kolayla\u015ft\u0131rmaz, sadece imkans\u0131z hale getirir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ahlaki prensipler \u00fczerinde bir uzla\u015fma olamaz. <\/em><\/strong>\u00a0\u201cG\u0131da ve zehir aras\u0131ndaki bir uzla\u015fmada, sadece \u00f6l\u00fcm kazanabilir. \u0130yi ve k\u00f6t\u00fc aras\u0131ndaki bir uzla\u015fmadan faydalanacak sadece k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. \u201c<em>Ya\u015fam uzla\u015fma gerektirmez mi?\u201d\u00a0 \u00a0<\/em>diye bir dahaki soru\u015funuzda bu soruyu ger\u00e7ek anlam\u0131na \u00e7evirin: Ya\u015fam; do\u011fru ve iyi olan\u0131n yanl\u0131\u015f ve k\u00f6t\u00fc olana teslim olmas\u0131n\u0131 gerektirmez mi? Yan\u0131t; ya\u015fam\u0131n bunu kesin olarak yasaklad\u0131\u011f\u0131d\u0131r \u2013 e\u011fer ki\u015fi ad\u0131m ad\u0131m kendini yok eden i\u015fkence dolu y\u0131llar ge\u00e7irmek istemiyorsa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn Rand<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Ahlaki prensiplerde uzla\u015fma olmaz &#8220; Bir uzla\u015fma; kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tavizler verilmesi yoluyla birbiri ile \u00e7at\u0131\u015fan taleplerin birbirlerine uygun hale getirilmesidir. Bu, bir uzla\u015fmada yer alan her iki taraf\u0131n ge\u00e7erli bir talebi oldu\u011fu ve bir di\u011ferine verecek bir de\u011fere sahip oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Ve bu, her iki taraf\u0131n, anla\u015fmalar\u0131na bir dayanak olu\u015fturan temel bir prensip \u00fczerinde hemfikir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38\/revisions\/42"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}