{"id":135,"date":"2025-06-25T11:06:19","date_gmt":"2025-06-25T08:06:19","guid":{"rendered":"https:\/\/sentisaudade.com\/?p=135"},"modified":"2025-06-25T11:06:19","modified_gmt":"2025-06-25T08:06:19","slug":"mektup","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sentisaudade.com\/?p=135","title":{"rendered":"Mektup"},"content":{"rendered":"\n<p>Bu topraklar\u0131n belki de en kalplere kaz\u0131nan yazar\u0131 olan O\u011fuz Atay&#8217;\u0131n 1961&#8217;de askerlik arkada\u015f\u0131 ve meslekta\u015f\u0131 Av\u015fin Baysal&#8217;a yazd\u0131\u011f\u0131 mektup, 56 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan sevdiklerince bizlerle de payla\u015f\u0131ld\u0131. Yazarl\u0131k ser\u00fcveni \u00f6ncesindeki ya\u015fam\u0131ndan kesitler ta\u015f\u0131yan mektup, sonras\u0131nda yazaca\u011f\u0131 unutulmaz yap\u0131tlar\u0131na ve ya\u015fam\u0131 alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<p>19 May\u0131s 1961<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sevgili Av\u015fin;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sana uzun zamand\u0131r yazmad\u0131m, daha do\u011frusu art\u0131k yaz\u0131\u015fma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kaybettik. Bu \u00f6nemli haber de olmasayd\u0131 belki uzun bir s\u00fcre daha yaz\u0131\u015fmayacakt\u0131k. Evet sana \u00f6nemli bir haberim var; evleniyorum. Bizim baz\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z galiba \u00e7ok benziyor. Ben de senin gibi bu haberi bir mektupla veriyorum. Senin yapt\u0131\u011f\u0131n gibi uzun bir &#8220;yaz\u0131\u015fmama&#8221; devresi sonunda bu sessizli\u011fi bozarak seni-bana da \u00f6yle olmu\u015ftu- \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yorum. Daha ba\u015fka benzeyi\u015fler var. Evlenece\u011fim k\u0131z\u0131 daha \u00f6nce tan\u0131yordum. Fakat uzun zamand\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fcyorduk. Bir g\u00fcn ona -yaln\u0131z yolda de\u011fil- sinemada rastlad\u0131m. konu\u015ftum. Sonra&#8230; sonras\u0131 belli. Bu c\u00fcmle \u00e7ok s\u00f6ylenmi\u015ftir ama yeniden yaz\u0131labilir: evlenme karar\u0131 verdik. Belki \u015fu sat\u0131rlar\u0131 okurken &#8220;se de mi?&#8221;, &#8220;yok can\u0131m&#8221;, &#8220;vah! vah!&#8221; benzeri s\u00f6zleri akl\u0131ndan ge\u00e7ireceksin. Eksik olmas\u0131nlar, buradaki arkada\u015flar bu s\u00f6zlerin \u00f6yle varyasyonlar\u0131n\u0131 buldular ki senin yeni bir \u015fey s\u00f6yleyebilece\u011fini sanmam. onun i\u00e7in ciddi ve &#8220;meselenin ehemmiyetine m\u00fcdrik&#8221;(!) fikirler beklerim senden. Yaln\u0131z \u015fu arada belirteyim; bu konuda yap\u0131lan esprileri (arkada\u015flar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131) ben \u015fahsen komik bulmad\u0131m. Evet, b\u00fct\u00fcn tak\u0131lmalar\u0131n gerisinde, ak\u0131llar\u0131 kurcalayan soruya gelelim; neden evleniyorum? Ben hani \u015fu falan filan adam, mangalda k\u00fcl b\u0131rakmayanlar bankas\u0131 umum m\u00fcd\u00fcr\u00fc nas\u0131l olur da&#8230; Bu sorular\u0131n \u00e7o\u011funu cevaps\u0131z b\u0131rakt\u0131m ya da beylik cevaplar verdim; \u00e7\u00fcnki bir\u00e7o\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerimi anlamayaca\u011f\u0131n\u0131 yada inanmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Fakat -iltifat de\u011fildir- senin bu konuda daha anlay\u0131\u015fl\u0131 oldu\u011funu bildi\u011fim i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi anlayaca\u011f\u0131n\u0131, daha do\u011frusu anlamak de\u011fil de -tabii anlayacaks\u0131n- s\u00f6zlerin gerisinde kuramlar\u0131 sezece\u011fini -bence burada en yerinde kelime &#8220;sezgi&#8221; san\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"759\" height=\"429\" src=\"https:\/\/sentisaudade.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/oguz-atay-guncesi-759x429-1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-137\" style=\"width:586px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/sentisaudade.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/oguz-atay-guncesi-759x429-1.jpeg 759w, https:\/\/sentisaudade.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/oguz-atay-guncesi-759x429-1-300x170.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 759px) 100vw, 759px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Evet, neden evleniyorum ? Sebeplerden bir tanesi \u00e7ok apa\u00e7\u0131k. Fazla a\u00e7\u0131klaman\u0131n gereksiz oldu\u011funu takdir edersin. Belki harbi kaybetme sebeplerini &#8220;\u00f6nce barut yoktu&#8221; diye saymaya ba\u015flayan subaya benziyorum. bundan sonraki sebepleri \u00f6nemli saymayabilirsin. Nitekim \u00e7ok kimse \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Bu konuda objektif olam\u0131yaca\u011f\u0131m\u0131 bildi\u011fim i\u00e7in hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi k\u00f6t\u00fclemeyece\u011fim; sadece bu sebebin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka sebepler de oldu\u011funu sand\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in bunlar\u0131 kaydetmekle yetinece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n<p>Kendimi huzursuzluk arayan, kar\u0131\u015f\u0131k i\u015fleri \u00e7\u00f6zmekten ho\u015flanan bir adam san\u0131yordum. \u0130nsanlara ancak mutlak huzursuzlu\u011fun bir \u015feyler yapt\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve huzurun \u00f6l\u00fcm gibi bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Yan\u0131lm\u0131\u015f\u0131m. Ger\u00e7ekten \u00e7ok huzur uyu\u015fturabilir; ama gereksiz huzursuzluklar ayn\u0131 derecede zararl\u0131 olmaz m\u0131? Sonra huzur ayaklar\u0131n\u0131 uzat\u0131p yatmak hi\u00e7bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmemek demek de\u011fildir. \u0130nsan en hareketli ve yorucu devresinde bile huzur i\u00e7inde olabilir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebilirim: &#8220;Kendini halletmeyen insan kendi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyi halledemez&#8221;. D\u00fc\u015f\u00fcncenin istenilen bir yere teksif edilebilmesi i\u00e7in di\u011fer noktalardan kolayca ayr\u0131lmas\u0131, yani ba\u015fka meselelerin halledilmi\u015f olmas\u0131 gerekir. Ben daha \u00f6nce -son bir y\u0131ld\u0131r yeni \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum- insan\u0131n bir \u015feye kendini verebilmesi i\u00e7in ba\u015fka her \u015feyi terk etmesi gerekir gerekir san\u0131yordum. Fakat ya o \u015feyler seni terk etmiyorsa? B\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n \u015feyler senin tam insan olman\u0131 engelliyor. Seni asosyal bir tip yap\u0131yor. \u0130nsan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan biri, insanlar i\u00e7in ne yapabilir?<\/p>\n\n\n\n<p>Ben kendimi hi\u00e7bir zaman asosyal bir tip olarak g\u00f6rmedim. Bunu sen de bilirsin. Bununla birlikte gene de bende y\u0131k\u0131c\u0131, k\u0131r\u0131c\u0131 taraflar vard\u0131r. Senin tolerans duygun ve kolay k\u0131r\u0131l\u0131r bir insan olmaman\u0131n dostlu\u011fumuzun kurulmas\u0131nda \u00f6nemli pay\u0131 olmu\u015ftur. Bir insan kendisine sorulan \u015feylere sinirli bir \u015fekilde, k\u0131r\u0131c\u0131 cevaplar veriyorsa kendinde bir eksiklik var demektir. Rahat konu\u015fma tarz\u0131 kar\u015f\u0131ndaki insana emniyet verir. Ben insanlar\u0131 sert ve alayc\u0131 \u00fcslublar\u0131mla \u015fa\u015f\u0131rtmay\u0131 tercih ediyordum. B\u00f6yle bir insan de\u011fildim. Sadece b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcnmenin daha ak\u0131ll\u0131ca oldu\u011funu san\u0131yordum. Yumu\u015fak g\u00f6r\u00fcnmenin ger\u00e7ekten de \u00f6yle olmak anlam\u0131na geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Oysa benim anlad\u0131\u011f\u0131m tarzda sertlik ancak <strong>&#8220;<\/strong>gergedanlara<strong>&#8220;<\/strong> yak\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u0130nsan d\u0131\u015f tesirlere kap\u0131s\u0131n\u0131 kapamak i\u00e7in derisini kal\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece sa\u011flaml\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131r. Oysa kal\u0131pl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bozulmas\u0131n, hazmetmeden edindi\u011fi \u015feyler tenkit s\u00fczgecinden ge\u00e7mesin diye t\u0131pk\u0131 Ionesco&#8217;nun insanlar\u0131 gibi &#8220;isteyerek&#8221; derisini kal\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131r. ( Bu s\u00f6zlerimden piyesi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ve \u00e7ok be\u011fendi\u011fimi anlam\u0131\u015f\u015fs\u0131nd\u0131r.) Piyesteki Botard&#8217;\u0131 hat\u0131rla. Her \u015feyin gerisinde &#8220;hile sezen&#8221;, hi\u00e7bir \u015feye &#8220;g\u00f6rmeden&#8221; inanmayan gergedan bir &#8220;toplumcu&#8221; olmak istemiyorum. Ben insanlara ait \u015feyleri seviyorum. Gergedanlara ait olanlar\u0131 de\u011fil. \u0130nsanlara ait \u015feyleri sevdi\u011fim i\u00e7in onlar\u0131n severek yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi ben de yap\u0131yorum: evleniyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Sana bizim dergi i\u015finden bahsetmi\u015ftim. Turhan&#8217;\u0131n son g\u00fcn ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 da anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorum. \u0130\u015fte ben Turhan&#8217;\u0131n o g\u00fcnk\u00fc tart\u0131\u015fmada gergedanla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Hem de t\u0131pk\u0131 Ionesco&#8217;nun oyununda oldu\u011fu gibi. Bu piyes hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey s\u00f6ylemek istiyorum. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman daha uzun konu\u015furuz. Sadece piyesi seyrederken i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 -tabii gergedan olarak de\u011fil Beranger olarak -ne kadar m\u00fctevaziyim! de\u011fil mi? Ve art\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi ifade ederken gergedan\u0131 dilimden d\u00fc\u015f\u00fcrmedi\u011fimi s\u00f6yleyebilirim; s\u00f6ylemek istediklerim b\u00f6ylece o kadar k\u0131sal\u0131yor ki.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra biliyor musun ben saadetten ho\u015flan\u0131yorum. Onun i\u00e7in de evleniyorum. Saadetten derken g\u00fczel ve yumu\u015fak bir \u015feye dokunuyor gibi oluyorum. Bir insan\u0131n idam edili\u015fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekten ne kadar ho\u015flanm\u0131yorsam, saadetin kelimesini bile d\u00fc\u015f\u00fcnmekten de o kadar ho\u015flan\u0131yorum. Kendimi \u00f6l\u00e7t\u00fcm, bi\u00e7tim; meziyetlerimi, kusurlar\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Sonra karar verdim: benim bu halimle bir\u00e7ok insandan daha fazla mesut olmaya hakk\u0131m var. Pek \u00f6yle k\u00f6t\u00fc bir adam say\u0131lmam; ne dersin?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yazd\u0131klar\u0131mdan beni gev\u015feyip, yere serilmi\u015f sanabilirsin. Ben \u00f6yle sanm\u0131yorum. Aksine e\u011fer bundan sonra bir \u015fey yapacaksam daha imkanl\u0131 olaca\u011f\u0131ma inan\u0131yorum. Bir de \u015fu mesele var:<strong> &#8220;d\u00fcnyaya nizamat vermek&#8221; <\/strong>olmayacak galiba. Bir \u015feyin do\u011fru oldu\u011funu bilmek ba\u015fka onu ger\u00e7ekle\u015ftirmek ise \u00e7ok ba\u015fka. \u015eu halimle belki \u00e7evremdekiler i\u00e7inde bu i\u015fi en \u00e7ok ben becerebilirim, ama bir i\u015fin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in sadece <strong>&#8220;baz\u0131 insanlardan daha iyi olmak&#8221; <\/strong>yetmez ki. Bizatihi (kelime \u00e7ok eski ama daha iyisi yok) de\u011ferli olmak gerek. Ben son senelerde bir \u015feyler \u00f6\u011frendiysem \u015funu iyi anlad\u0131m: bu i\u015fi yapmak g\u00fc\u00e7 ve \u015fartlar uygun de\u011fil. O zaman da \u015fu kal\u0131yor: davan\u0131n bir neferi olup ayak i\u015fleri yapmak. \u00d6z\u00fcr dilerim, ben biraz ihtirasl\u0131y\u0131m: her i\u015fte yukar\u0131da olmak isterim. Beni egoist bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ederim. Ger\u00e7ek bu yazd\u0131klar\u0131m sen de biliyorsun. \u0130nsanlar\u0131 bir \u015fey yapmaya zorlayan kuvvet -i\u015fin mahiyeti ne olursa olsun, ihtirast\u0131r. \u0130htiras \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n g\u0131das\u0131d\u0131r. Ben ise \u00e7ok yoruldum bo\u015f yere: ihtiras\u0131m\u0131 kaybettim bu i\u015fte&#8230;.<\/p>\n\n\n\n<p>( O\u011fuz Atay&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 40. y\u0131l\u0131nda G\u00fcrsel G\u00f6nc\u00fc&#8217;n\u00fcn ilk kez ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 mektubundan al\u0131nt\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu topraklar\u0131n belki de en kalplere kaz\u0131nan yazar\u0131 olan O\u011fuz Atay&#8217;\u0131n 1961&#8217;de askerlik arkada\u015f\u0131 ve meslekta\u015f\u0131 Av\u015fin Baysal&#8217;a yazd\u0131\u011f\u0131 mektup, 56 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan sevdiklerince bizlerle de payla\u015f\u0131ld\u0131. Yazarl\u0131k ser\u00fcveni \u00f6ncesindeki ya\u015fam\u0131ndan kesitler ta\u015f\u0131yan mektup, sonras\u0131nda yazaca\u011f\u0131 unutulmaz yap\u0131tlar\u0131na ve ya\u015fam\u0131 alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yor: 19 May\u0131s 1961 Sevgili Av\u015fin; Sana uzun zamand\u0131r yazmad\u0131m, daha do\u011frusu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-135","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=135"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":138,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135\/revisions\/138"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sentisaudade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}